Laun hækka nú hægar en nokkru sinni frá árinu 2020 og atvinnuleysi hefur á móti aukist jafnt og þétt. Staðan á vinnumarkaði er því verulega breytt frá því langtímakjarasamningar voru undirritaðir. Það setur trúlega mark sitt á endurskoðun samninganna vegna forsenduákvæðis þeirra í haust.
Lesa greininguDregið hefur úr hækkunum á leigumarkaði og fylgir leiguverð nú verðlags- og launaþróun mun nánar en áður, eftir að hafa hlaupið langt fram úr hvoru tveggja á árunum 2023 og 2024. Eftirspurn hefur gefið eftir og hægt hefur á fjölgun nýrra leigusamninga.
Lesa greininguHlutfall fyrstu kaupenda hefur haldið velli undanfarin misseri, en þeir hafa í auknum mæli þurft að aðlaga kaup sín breyttum aðstæðum. Verðbil milli fyrstu kaupenda og annarra kaupenda hefur víkkað á sama tíma og veðsetningarhlutfall fyrstu kaupenda hefur hækkað.
Lesa greininguVæntingar heimila tóku talsverðan kipp í ágúst eftir að hafa mælst í mjög lágum gildum undanfarna mánuði. Þrátt fyrir hækkunina eru fleiri landsmenn enn svartsýnir en bjartsýnir á stöðu og horfur í efnahagsmálum.
Verðbólga í ágúst er sú mesta í tvö ár og mælist langt yfir 4,7% forsenduákvæði kjarasamninga. Áhrif sólmyrkvans á vísitöluna reyndust takmörkuð en reiknuð húsaleiga, útsölulok og hækkun háskólagjalda vógu þungt í mánuðinum. Verðbólga mun haldist á svipuðum slóðum út árið áður en hún tekur að hjaðna hægt og bítandi í byrjun næsta árs.
Laun hækka nú hægar en nokkru sinni frá árinu 2020 og atvinnuleysi hefur á móti aukist jafnt og þétt. Staðan á vinnumarkaði er því verulega breytt frá því langtímakjarasamningar voru undirritaðir. Það setur trúlega mark sitt á endurskoðun samninganna vegna forsenduákvæðis þeirra í haust.
Kortavelta jókst lítillega að raunvirði í júlí miðað við sama mánuð í fyrra. Undanfarið hefur hægt á raunvexti kortaveltu, sem bendir til þess að þróttur einkaneyslu sé minni en áður. Sú þróun rímar við vísbendingar um vaxandi slaka í hagkerfinu.
Við spáum því að verðbólga aukist í 5,6% í ágúst og því virðist nokkuð ljóst að forsenduákvæði kjarasamninga mun virkjast. Vísbendingar eru um að sólmyrkvinn hafi tímabundið ýtt undir verðhækkanir í sumum liðum ferðaþjónustu, þótt áhrifin virðist takmörkuð. Horfur eru á að verðbólga verði áfram veruleg fram eftir haustinu.
Dregið hefur úr hækkunum á leigumarkaði og fylgir leiguverð nú verðlags- og launaþróun mun nánar en áður, eftir að hafa hlaupið langt fram úr hvoru tveggja á árunum 2023 og 2024. Eftirspurn hefur gefið eftir og hægt hefur á fjölgun nýrra leigusamninga.
Ársverðbólga mælist 5,3% í júlí. Hækkun flugverðs og reiknaðrar húsaleigu vó þyngst til hækkunar en sumarútsölur vógu til lækkunar á móti. Útlit er fyrir að verðbólga aukist á ný næstu mánuði og mælist talsvert yfir forsenduákvæði kjarasamninga í ágúst.
Spáin gerir ráð fyrir að ársverðbólga standi óhögguð í júlí. Útlit er fyrir að verðbólga aukist á ný næstu mánuði og mælist vel yfir forsenduákvæði kjarasamninga í ágúst. Verðbólgutölur í júlí verða jafnframt síðasta verðbólgumælingin áður en Peningastefnunefnd Seðlabankans kemur saman um miðjan ágúst.
Væntingavísitala Gallup mælist áfram í mjög lágum gildum og hefur verið undir 100 stiga jafnvægisgildinu í tólf mánuði samfleytt. Þrátt fyrir það hefur stórkaupavísitalan hækkað tvo ársfjórðunga í röð, sem bendir til þess að heimilin séu þrátt fyrir allt reiðubúin að ráðast í stærri fjárfestingar.
Ársverðbólga mælist 5,2% í júní og hefur verið yfir 5% frá áramótum. Hækkun flugverðs hafði mest áhrif á mælinguna. Útlit er fyrir að verðbólga verði áfram þrálát og mælist yfir forsenduákvæði kjarasamninga í ágúst.
Íbúðamarkaður hefur kólnað talsvert og raunverð íbúða lækkað síðan í ágúst í fyrra. Markaðurinn er þó ekki botnfrosinn og viðskipti eru enn til staðar. Í raun má að einhverju leyti skipta markaðnum í tvennt: nýbyggingar og eldri eignir. Útlit er fyrir rólegan markað næstu misseri og gerum við ráð fyrir áframhaldandi lækkun raunverðs á þessu ári.
Miðasölutekjur hafa hækkað um rúmlega 200% milli tímabila.
Ársverðbólga heldur áfram að hjaðna lítillega ef spáin rætist. Ef horft er til næstu mánaða mun verðbólga mælast yfir forsenduákvæði kjarasamninga í ágústmælingunni. Til lengri tíma litið er ekki útlit fyrir að verðbólga mælist við markmið á næstu árum.
Hlutfall fyrstu kaupenda hefur haldið velli undanfarin misseri, en þeir hafa í auknum mæli þurft að aðlaga kaup sín breyttum aðstæðum. Verðbil milli fyrstu kaupenda og annarra kaupenda hefur víkkað á sama tíma og veðsetningarhlutfall fyrstu kaupenda hefur hækkað.